المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٨١ - حكم مستثناء به غير

متعدّى و ضمير مستتر در آن فاعل آن مى‌باشد.

مجرورا: اسم مفعول، مفعول است براى « استثن ».

باء: حرف جرّ.

غير: مجرور به باء، متعلّق به « مجرورا ».

معربا: اسم مفعول، حال است از « غير ».

باء: حرف جارّ.

ما: موصوله، مجرور است به ما، متعلّق به « معربا ».

لام: حرف جارّ.

مستثنى: اسم مفعول، مجرور به « لام » ، متعلّق به « نسبا ».

بالّا: جارّ و مجرور، متعلّق است به مستثنى.

ترجمه:

استثناء كن مجرور به غير را در حاليكه « غير » معرب است بهمان اعرابى كه به مستثناى به « الّا » نسبت داده ميشود.

شرح عربى:

( و استثن مجرورا بغير) لاضافته له حالكونه (معربا بما لمستثنى بالّا نسبا) من وجوب نصب و اختياره و اتباع على ما تقدّم، و لكونها موضوعة فى الاصل لافادة المغايرة، فشاركت الّا فى الاخراج الّذى معناه المغايرة، و لم تكن متضمّنة معناها فلذا لم تبن.

ترجمه و شرح:

حكم مستثناء به غير

مصنّف گويد:

مجرور به غير را مستثناء قرار بده در حاليكه غير را اعراب مستثناء به الّا مى‌دهى.

شارح گويد:

وجه مجرور بودن مستثنا به غير آنستكه « غير » به آن اضافه مى‌شود و مستثنا مضاف اليه مى‌باشد و بهرتقدير اعراب مستثنا به غير هميشه جرّ است.